| Rodzaj środków | Przykłady z fragmentu | Funkcja |
| Składniowe środki językowe | „Wstało się. Słońce. Upał”. | Krótkie, urwane wypowiedzenia przypominają szybkie notowanie wrażeń i żywą mowę. |
| Składniowe środki językowe | „Dom nic a nic nie chciał stygnąć”. | Zdanie ma swobodny, potoczny charakter i brzmi jak zwyczajna obserwacja. |
| Składniowe środki językowe | „Może ostygł o jeden, dwa stopnie?”. | Pytanie oddaje tok spontanicznej wypowiedzi i dopowiadania myśli. |
| Składniowe środki językowe | „Ale czy czterdzieści dwa, czy czterdzieści to wszystko jedno”. | Luźna konstrukcja zdania przypomina mowę potoczną. |
| Składniowe środki językowe | „I przewiewu tyle tylko, co od bomb, miotaczy, pocisków, granatów i czołgów”. | Skrótowe, eliptyczne zdanie oddaje napięcie i chaos sytuacji. |
| Leksykalne środki językowe | „nic a nic”. | Potoczne wzmocnienie znaczenia. | ||
| Leksykalne środki językowe | „jak w piecu”. | Codzienne, obrazowe porównanie typowe dla języka mówionego. | ||
| Leksykalne środki językowe | „raz-dwa-trzy”. |
| ||
| Leksykalne środki językowe | „ciągle coś się zwalało”. | Potoczne określenie zniszczeń i zawalania się budynków. |
1. Zauważ krótkie, urwane zdania, ponieważ przypominają one spontaniczne mówienie, a nie starannie zaplanowany tekst literacki.
2. Wskaż równoważniki zdań i elipsy, czyli wypowiedzenia bez pełnej budowy składniowej.
3. Dostrzeż potoczne słowa i zwroty, takie jak „nic a nic” czy „raz-dwa-trzy”.
4. Podkreśl, że Białoszewski często zapisuje tok myśli tak, jakby narrator mówił na głos i od razu dopowiadał kolejne spostrzeżenia.
5. Wyjaśnij w tabeli, że takie środki językowe pozwalają oddać chaos, napięcie i codzienność cywilów przeżywających powstanie.