Symboliczne zestawienie Jezusa Chrystusa i żydowskiej dziewczynki służy podkreśleniu niewinności Ryfki oraz tragizmu jej śmierci. Jezus w tradycji chrześcijańskiej jest niewinną ofiarą prowadzoną na mękę. Ryfka również jest niewinna: jest dzieckiem, nie rozumie w pełni własnej sytuacji, straciła rodziców i błąka się po ruinach miasteczka. Kiedy zostaje zestawiona z Chrystusem, jej los zyskuje wymiar uniwersalny, gdyż nie jest tylko historią jednej dziewczynki, ale symbolem cierpienia wszystkich niewinnych ofiar Zagłady. Ważne jest także to, że Jezus i Ryfka zostają potraktowani przez oprawców podobnie: są prowadzeni na śmierć, upokorzeni i uznani za winnych. W wierszu pojawia się okrutne oskarżenie, że mają umrzeć „za koronę cierniową” i „za te włosy rude”. Oznacza to absurdalność winy przypisanej ofiarom. Ryfka ginie dlatego, że jest Żydówką, a Jezus dlatego, że jest symbolem cierpienia i odkupienia. Broniewski pokazuje w ten sposób okrucieństwo świata, w którym niewinność zostaje skazana na zagładę. Zestawienie Ryfki z Chrystusem ma również znaczenie religijne i moralne. Dziewczynka zostaje jakby włączona w obraz męki niewinnego. Jej śmierć nie jest pokazana jako zwykły epizod wojenny, lecz jako akt zbrodni przeciw człowieczeństwu. Broniewski wykorzystuje symbolikę chrześcijańską, aby pokazać, że cierpienie żydowskiego dziecka powinno poruszyć wszystkich, także chrześcijan. To zestawienie oskarża obojętność ludzi i przypomina, że każda niewinna ofiara zasługuje na pamięć oraz współczucie.
1. Zauważ, że Jezus i Ryfka są w wierszu przedstawieni jako niewinne ofiary prowadzone na śmierć.
2. Wyjaśnij, że zestawienie z Chrystusem nadaje śmierci Ryfki wymiar uniwersalny i moralny.
3. Podkreśl absurdalność winy przypisywanej ofiarom: Jezus i dziewczynka mają umrzeć za to, kim są.
4. Dostrzeż, że Broniewski wykorzystuje symbolikę chrześcijańską, aby wzmocnić oskarżenie wojennego okrucieństwa.
5. Zakończ wnioskiem, że Ryfka staje się symbolem wszystkich niewinnych ofiar Zagłady, których cierpienie powinno zostać zapamiętane.