Nawiązania do Romantyczności pełnią w wierszu Broniewskiego kilka ważnych funkcji. Po pierwsze, wprowadzają utwór w tradycję romantycznej ballady. Słowa „Słuchaj, dzieweczko! Ona nie słucha…” od razu przywołują Mickiewicza i postać Karusi, czyli dziewczyny samotnej, niezrozumianej przez otoczenie i żyjącej jakby na granicy dwóch światów. Po drugie, Broniewski wykorzystuje to nawiązanie po to, aby pokazać różnicę między romantycznym widzeniem świata a rzeczywistością wojny. U Mickiewicza niezwykłość wiąże się z uczuciem, wiarą i kontaktem ze światem zmarłych. U Broniewskiego „dzieweczka” jest żydowskim dzieckiem błąkającym się po ruinach, po utracie rodziców i miasteczka. Romantyczna tajemnica zostaje zastąpiona przez grozę Zagłady. Po trzecie, nawiązanie do Romantyczności wzmacnia tragizm Ryfki. Czytelnik zna literacki wzorzec niewinnej, cierpiącej dziewczyny, dlatego tym mocniej odczuwa brutalne przekształcenie tej postaci w ofiarę wojennego mordu. Słowa, które u Mickiewicza odnoszą się do dziewczyny pogrążonej w wizji, u Broniewskiego na końcu znaczą już śmierć i milczenie zamordowanego dziecka. Po czwarte, aluzje do Mickiewicza pozwalają Broniewskiemu pokazać, że po doświadczeniu Holocaustu dawna literatura nie może być odczytywana tak samo. Romantyczny język zostaje skonfrontowany z wojenną rzeczywistością: ruinami, Majdankiem, SS-manami i salwą. Dzięki temu wiersz staje się nie tylko opowieścią o Ryfce, ale także gorzką rozmową z polską tradycją literacką.
1. Zauważ, że cytaty z Romantyczności wprowadzają wiersz Broniewskiego w tradycję romantycznej ballady.
2. Porównaj Ryfkę z Karusią: obie są samotne, niezrozumiane i oddzielone od zwykłej rzeczywistości.
3. Dostrzeż, że Broniewski przekształca romantyczny motyw dziewczyny w wojenny obraz żydowskiego dziecka skazanego na śmierć.
4. Podkreśl, że nawiązanie do Mickiewicza wzmacnia tragizm, bo pokazuje kontrast między literacką tajemniczością a realną Zagładą.
5. Zakończ wnioskiem, że aluzje do Romantyczności służą rozmowie z tradycją i pokazują, że po wojnie dawne motywy literackie nabierają nowego, tragicznego sensu.