W literaturze i kulturze często pojawia się obraz pięknej, bohaterskiej śmierci. Można przywołać na przykład Rolanda z Pieśni o Rolandzie, który umiera jako wierny rycerz i obrońca wiary, albo bohaterów romantycznych, gotowych poświęcić życie za ojczyznę. W polskiej tradycji ważny jest także motyw śmierci powstańców, żołnierzy i spiskowców, którzy giną z przekonaniem, że ich ofiara ma sens. Taka śmierć bywa przedstawiana uroczyście, patetycznie i jako dowód najwyższej odwagi. Śmierć powstańców z getta jest inna, choć również wiąże się z godnością i oporem. Edelman podkreśla, że powstańcy nie mieli szans na zwycięstwo. Chodziło przede wszystkim o to, aby nie pozwolić się biernie zaprowadzić na śmierć i samemu wybrać jej sposób. W tym sensie ich śmierć była bohaterska, ale nie w tradycyjnym, pomnikowym znaczeniu. Nie była efektownym czynem rycerskim, lecz desperackim gestem ludzi skazanych na zagładę, którzy chcieli zachować resztki wolności i godności. Opinia reporterki, że śmierć jednego człowieka robi większe wrażenie niż śmierć czterystu tysięcy ludzi, pokazuje ważną prawdę o ludzkiej wyobraźni. Ogromna liczba ofiar często staje się abstrakcyjna i trudna do emocjonalnego ogarnięcia. Natomiast los jednej konkretnej osoby można sobie wyobrazić dokładniej: jej twarz, strach, decyzję, cierpienie. Dlatego pojedyncza historia silniej porusza niż statystyka masowej zagłady. Nie znaczy to, że śmierć wielu ludzi jest mniej ważna. Oznacza raczej, że aby naprawdę zrozumieć tragedię zbiorową, trzeba dostrzec w niej pojedyncze ludzkie losy.
1. Przywołaj znane przykłady bohaterskiej śmierci z literatury lub kultury, na przykład Rolanda, bohaterów romantycznych albo powstańców.
2. Zauważ, że tradycyjnie taka śmierć często bywa przedstawiana patetycznie, jako wzniosła ofiara za wiarę, ojczyznę lub wspólnotę.
3. Porównaj z tym śmierć powstańców z getta, którzy walczyli nie o zwycięstwo, lecz o możliwość zachowania godności w obliczu zagłady.
4. Podkreśl, że Edelman odrzuca patos, ale nie odbiera powstańcom odwagi ani moralnego znaczenia ich decyzji.
5. Wyjaśnij opinię reporterki: los jednej konkretnej osoby łatwiej porusza wyobraźnię niż ogromna, trudna do objęcia liczba ofiar.