Termopile w kulturze europejskiej są symbolem bohaterskiego oporu, poświęcenia i walki do końca. Odsyłają do bitwy, w której Spartanie pod wodzą Leonidasa bronili przejścia przed Persami, wiedząc, że prawdopodobnie zginą. Dlatego samo słowo „Termopile” kojarzy się z męstwem, honorem i piękną śmiercią za wspólnotę. W tytule wiersza Różewicza znaczenie to zostaje jednak mocno podważone. Termopile polskie zapowiadają może opowieść o narodowym bohaterstwie, ale sam utwór pokazuje nie wzniosłą legendę, tylko rozbite ciała, krew, cierpienie i brutalność wojny. Poeta nie chce mówić o śmierci językiem chwały. Pokazuje, że za heroicznymi mitami kryje się fizyczna masakra konkretnych ludzi: partyzantów, Żydów, kurierów, młodych ofiar i matek zapamiętujących ich cierpienie. Warto odwołać się do Grobu Agamemnona Juliusza Słowackiego. Tam Termopile pojawiają się jako symbol wielkiego, ofiarnego bohaterstwa, którego poeta przeciwstawia Cheronei, kojarzonej z klęską i hańbą. Słowacki pyta w ten sposób o moralną wartość narodowych czynów i o to, czy Polacy zasługują na mit heroicznej ofiary. Różewicz także sięga po ten symbol, ale robi to po doświadczeniu XX-wiecznej wojny. U niego nie ma już łatwej wiary w piękno bohaterskiej śmierci. Tytuł brzmi ironicznie i tragicznie, ponieważ zestawia wzniosły mit Termopil z obrazem wojny jako krwawego rozpadu człowieka.
1. Przypomnij, że Termopile oznaczają w kulturze europejskiej bohaterski opór, poświęcenie i walkę mimo pewnej klęski.
2. Zauważ, że tytuł Termopile polskie sugeruje temat narodowego heroizmu i ofiary.
3. Dostrzeż kontrast między tytułem a treścią wiersza, ponieważ Różewicz pokazuje śmierć nie jako piękną legendę, lecz jako okrutną masakrę ciał.
4. Odwołaj się do Grobu Agamemnona, gdzie Słowacki przeciwstawia Termopile jako symbol chwały Cheronei jako symbolowi klęski i wstydu.
5. Wyjaśnij, że Różewicz wykorzystuje motyw Termopil po to, by podważyć patetyczne mówienie o wojnie i pokazać prawdę o cierpieniu ofiar.