Zadanie 2e - strona 270
Zadanie
Rozwiązanie
Można porównać język starego Mincla, Szumana i pani Meliton.
Stary Mincel mówi językiem zdradzającym jego niemieckie pochodzenie. Jego polszczyzna zawiera błędy językowe i elementy stylizacji na mowę cudzoziemca. Dzięki temu już sposób mówienia wskazuje na pochodzenie bohatera.
Szuman jako lekarz i człowiek wykształcony wypowiada się swobodnie, sprawnie i logicznie. Chętnie formułuje ogólne sądy o ludziach i społeczeństwie. Jego język jest intelektualny, a zarazem ironiczny i bezpośredni, co odpowiada jego sceptycznemu usposobieniu.
Pani Meliton posługuje się językiem charakterystycznym dla osoby doskonale orientującej się w stosunkach towarzyskich. Jej wypowiedzi są konkretne, praktyczne i dotyczą przede wszystkim ludzi, ich relacji oraz życia warszawskich sfer towarzyskich.
Prus nie nadaje więc wszystkim postaciom takiego samego sposobu mówienia. Język staje się elementem charakterystyki bohatera: ujawnia jego pochodzenie, wykształcenie, środowisko, zainteresowania i temperament. Jest to indywidualizacja języka postaci.
Wyjaśnienie
W zeszycie dobierz po jednej rzeczywistej wypowiedzi każdego z trzech bohaterów z Lalki. Następnie przy każdej wskaż konkretną cechę językową i połącz ją z charakterystyką postaci. Nie wystarczy napisać, że bohaterowie „mówią inaczej” — pokaż, na czym ta różnica polega.