Zadanie 7c - strona 242
Zadanie
Rozwiązanie
Można podać przykłady skonstruowane na wzór sytuacji omawianych w rozdziale:
1.W oficjalnym komunikacie szkoły: „Niestety, tegoroczne wyniki matur są totalną masakrą”.
Zwróć uwagę, że potoczne i silnie emocjonalne określenie „totalna masakra” nie odpowiada oficjalnemu charakterowi komunikatu. Skutkiem może być obniżenie powagi wypowiedzi i wrażenie braku profesjonalizmu.
2.W relacji sportowej po przegranym meczu: „Ta porażka była prawdziwą apokalipsą”.
Warto zauważyć niewspółmierność określenia do opisywanego wydarzenia. Hiperbola zwiększa emocjonalność wypowiedzi, ale może również prowadzić do przesadnego dramatyzowania sytuacji.
3.W wiadomości do nauczyciela: „Siema, nie ogarnąłem zadania, podeśle mi pani jeszcze raz polecenie?”.
Zwróć uwagę na potoczne sformułowania „siema” i „nie ogarnąłem”. W kontakcie z nauczycielem mogą zostać uznane za zbyt poufałe. Skutkiem jest zmniejszenie dystansu między nadawcą a odbiorcą i możliwość odebrania wiadomości jako niegrzecznej.
4.W swobodnej rozmowie między znajomymi: „Pragnę poinformować cię, iż nie będę dziś uczestniczył w naszym spotkaniu”.
Tutaj niestosowność wynika z przesadnej oficjalności. Skutkiem może być sztuczność wypowiedzi, a nawet niezamierzony efekt komiczny.
Wyjaśnienie
Można tutaj wykorzystać wypowiedzi zasłyszane lub znalezione w mediach. Powyższe przykłady pokazują, jakiego rodzaju przypadków należy szukać. Następnie „określ skutki” – nie wystarczy wskazać, że dane słowo jest niestosowne. Zwróć uwagę na jego wpływ na całą wypowiedź: może powodować śmieszność, nadmierną poufałość, przesadny patos, banalizowanie poważnego tematu albo obniżenie wiarygodności i profesjonalizmu nadawcy.