W tym zadaniu musisz przygotować się do udziału w dyskusji na temat znaczenia tabu językowego we współczesnym społeczeństwie oraz wpływu internetu na to, o czym i w jaki sposób jesteśmy skłonni mówić publicznie.

1. Czy we współczesnym świecie potrzebne jest tabu językowe?

Rozwiązanie:
Przygotowując głos w dyskusji, warto zacząć od rozróżnienia tabu językowego od całkowitego zakazu poruszania określonych tematów. Tabu może dotyczyć nie tyle tego, czy wolno o czymś mówić, ile tego, w jaki sposób się o tym mówi. Tekst z podręcznika pokazuje, że we współczesnym społeczeństwie unikamy bezpośredniego mówienia m.in. o chorobach, starości, śmierci, seksualności i fizjologii.

Można przedstawić argumenty przemawiające za potrzebą istnienia tabu językowego:

tabu chroni prywatność i intymność człowieka – nie każda kwestia dotycząca fizjologii, seksualności czy choroby musi być przedmiotem publicznej rozmowy;

może chronić uczucia odbiorcy, np. eufemistyczne mówienie o śmierci pozwala złagodzić przekaz;

ogranicza używanie określeń, które mogą być odbierane jako obraźliwe lub dyskryminujące;

przypomina, że możliwość powiedzenia czegoś nie oznacza jeszcze, że powiedzenie tego w każdej sytuacji jest stosowne.

Warto jednak przedstawić również argumenty przeciwko nadmiernej tabuizacji. Milczenie może utrudniać rozwiązywanie realnych problemów. Anna Dąbrowska jako przykład pozytywnego przełamywania tabu wskazuje publiczne mówienie o chorobach. Informowanie o nowotworach i zachęcanie do badań może prowadzić do wcześniejszego wykrywania chorób, a nawet ratować życie.

Można podać podobne przykłady dotyczące zdrowia psychicznego, przemocy czy problemów związanych z seksualnością. W takich przypadkach całkowite przemilczanie tematu może przynosić więcej szkody niż jego otwarte poruszanie.

W głosie w dyskusji warto więc sformułować stanowisko pośrednie: tabu językowe nadal może być potrzebne, jeśli chroni godność, prywatność i uczucia człowieka. Nie powinno jednak prowadzić do przemilczania problemów, o których rozmowa ma znaczenie społeczne, edukacyjne lub zdrowotne.

2. Czy internet wpływa na zmiany obszarów podlegających tabu?

Rozwiązanie:
W tym przypadku można postawić tezę, że internet wyraźnie wpływa na granice tabu, ponieważ przenosi do przestrzeni publicznej wiele tematów, które dawniej pozostawały przede wszystkim w sferze prywatnej.

Warto zwrócić uwagę na kilka zjawisk:

w internecie otwarcie mówi się o chorobach, zdrowiu psychicznym, seksualności, fizjologii czy starzeniu się;

media społecznościowe umożliwiają ludziom publiczne opowiadanie o osobistych doświadczeniach, które wcześniej pozostawały prywatne;

anonimowość ułatwia zadawanie pytań dotyczących tematów wstydliwych i poszukiwanie informacji;

internet umożliwia tworzenie społeczności skupionych wokół problemów, o których trudno rozmawiać w bezpośrednim kontakcie;

wielokrotne pojawianie się danego tematu w przestrzeni publicznej może stopniowo zmniejszać jego tabuizację.

Można powiązać te obserwacje z fragmentem Anny Dąbrowskiej. Autorka zauważa, że granice tabu zmieniają się wraz ze zmianami społecznymi: choroby, otyłość czy problemy psychiczne coraz częściej stają się tematami wypowiedzi publicznych.

Warto jednak dostrzec również proces odwrotny. Internet nie tylko likwiduje dawne tabu, lecz może przyczyniać się do powstawania nowych. Wzrasta wrażliwość na sposób nazywania różnych grup społecznych, a określenia wcześniej powszechnie stosowane mogą zostać uznane za obraźliwe lub dyskryminujące. Taki mechanizm opisuje również Dąbrowska, wskazując na zmiany dotyczące nazw odnoszących się m.in. do pochodzenia czy niepełnosprawności.

Można więc zakończyć głos w dyskusji wnioskiem, że internet nie tyle usuwa tabu językowe, ile przesuwa jego granice. Niektóre tematy przestają być przemilczane, natomiast w innych obszarach pojawiają się nowe ograniczenia dotyczące przede wszystkim sposobu mówienia. To pokazuje, że tabu językowe nie jest stałym zbiorem zakazów, ale zmienia się wraz ze społeczeństwem i jego systemem wartości.