Zadanie 6c - strona 269
Zadanie
Rozwiązanie
a) Przykłady eksperymentów słownych:
„roz-kłada NARÓD od roz-paczy”
„wszech-społeczeństw”
„z-szyte rozwija”
b) „NARÓD” oraz „roz-kłada” – rozdzielenie słowa „rozkłada” podkreśla czynność dzielenia, rozpadu. Naród zostaje przedstawiony jako wspólnota, która ulega rozłożeniu na części.
„roz-paczy” – zapis pozwala zobaczyć w „rozpaczy” nie tylko nazwę uczucia, lecz również „roz-” sugerujące rozdzielenie, rozpad.
„z-szyte rozwija” – wydzielenie „z-szyte” uwydatnia obraz czegoś wcześniej połączonego, zszytego, co może zostać ponownie rozwinięte.
„wszech-społeczeństw” – podział wyrazu wskazuje na różnorodne społeczeństwa, ich wielość w jedności, która dalej staje się tematem utworu.
Wyjaśnienie
a) Zwróć uwagę na łączniki i nietypowy zapis słów. To właśnie w tych miejscach Norwid zmusza czytelnika, aby zobaczył w jednym wyrazie kilka mniejszych elementów znaczeniowych.
b) Przy każdym przykładzie pokaż dwa poziomy znaczenia: najpierw zwykłe znaczenie całego słowa, a potem sens powstający po jego rozdzieleniu. Zwróć szczególną uwagę na powtarzający się motyw dzielenia i łączenia – odpowiada on refleksji Norwida o narodzie i społeczeństwie.