Zadanie 4c - strona 267
Zadanie
Rozwiązanie
a) Orientalizmy występujące w utworze to:
chylaty,
namaz,
chalifowie.
b)
chylat – długa, wierzchnia szata noszona na Wschodzie;
namaz – muzułmańska modlitwa odmawiana o określonych porach dnia;
chalif – władca muzułmański, następca Mahometa jako zwierzchnik wspólnoty muzułmańskiej.
c) Orientalizmy budują koloryt lokalny sonetu, ponieważ wprowadzają do opisu krajobrazu elementy charakterystyczne dla kultury muzułmańskiego Wschodu. Mickiewicz nie opisuje przyrody wyłącznie za pomocą neutralnego słownictwa, lecz zestawia ją z orientalnymi realiami.
Mgła otaczająca górę zostaje porównana do chylatu, szum złocistej niwy – do namazu, czyli modlitwy muzułmańskiej, natomiast krople lub barwy przyrody przywołują „różaniec chalifów”. Dzięki takim skojarzeniom krajobraz Ałuszty zostaje nasycony kulturą miejsca, a czytelnik odczuwa jego egzotykę i odmienność od znanej mu przestrzeni europejskiej.
Wyjaśnienie
a) Wypisz wyłącznie słowa rzeczywiście obecne w podanym sonecie. Szukaj wyrazów nazywających elementy charakterystyczne dla kultury muzułmańskiego Wschodu – ubiór, praktyki religijne i osoby związane z jego historią.
b) Przy każdym słowie podaj krótkie znaczenie odpowiadające kontekstowi wiersza. Następnie wróć do odpowiedniego fragmentu sonetu, np. „góra z piersi mgliste otrząsa chylaty” czy „Rannym szumi namazem niwa złotokłosa”, i sprawdź, jak znaczenie wyrazu wpływa na obraz poetycki.
c) Nie wystarczy napisać, że orientalizmy „tworzą egzotyczny nastrój”. Odwołaj się do konkretnych wersów: pokaż, że Mickiewicz opisuje samą przyrodę poprzez skojarzenia ze wschodnim strojem, religią i kulturą. Na tej podstawie wyprowadź wniosek, że Orient przenika cały sposób widzenia krymskiego krajobrazu.