Zadanie 2d - strona 249
Zadanie
Rozwiązanie
a) „Dzień dobry” jako pierwsza powinna powiedzieć osoba niższa rangą, np. uczeń nauczycielowi, student wykładowcy, podwładny przełożonemu.
Osobę nieznajomą, np. przybyłego gościa, powinien przedstawić gospodarz spotkania albo osoba, która zna zarówno gościa, jak i pozostałych uczestników.
b) Do nauczyciela akademickiego należy zwracać się z użyciem odpowiedniego tytułu, np. „Pani doktor”, „Panie doktorze”, „Pani profesor”, „Panie profesorze”, a nie jedynie „Proszę pani” lub „Proszę pana”. Natomiast, jeśli nie znasz tytułu naukowego danej osoby, lepiej użyć zwrotu „proszę pana”, niż profesora nazwać doktorem.
c) Taka wypowiedź nie jest stosowna w oficjalnym kontakcie z nauczycielem lub przełożonym. „O kurczę” jest wyrażeniem potocznym i emocjonalnym, dlatego lepiej powiedzieć np. „Nie jestem pewien/pewna, jak to zrobić” albo „Czy mógłby mi pan / mogłaby mi pani wyjaśnić, jak to zrobić?”.
d) Nie. Przełożony nie powinien jednostronnie zwracać się do pracownika per ty, jeśli wcześniej nie zostało to uzgodnione.
e) Przejście na ty może zaproponować osoba wyższa rangą.
W relacji nauczyciel–uczeń, wykładowca–student czy przełożony–podwładny będzie to więc nauczyciel, wykładowca lub przełożony, a nie osoba zajmująca pozycję niższą.
Wyjaśnienie
a) Zwróć uwagę na informację poprzedzającą ćwiczenie. Osoba stojąca niżej w hierarchii jako pierwsza wypowiada formułę powitalną, natomiast przy przedstawianiu nowej osoby pierwszeństwo ma osoba wyższa rangą – to jej przedstawia się osobę nieznajomą.
b) Relacja wykładowca–student jest relacją nadrzędności–podrzędności. W sytuacji oficjalnej forma adresatywna powinna uwzględniać tytuł osoby, do której się zwracamy. Samo „Proszę pana” lub „Proszę pani” nie oddaje charakteru tej relacji.
c) Taka wypowiedź nie jest stosowna w oficjalnym kontakcie z nauczycielem lub przełożonym. „O kurczę” jest wyrażeniem potocznym i emocjonalnym, dlatego lepiej powiedzieć np. „Nie jestem pewien/pewna, jak to zrobić” albo „Czy mógłby mi pan / mogłaby mi pani wyjaśnić, jak to zrobić?”.
d) Wyższa pozycja w hierarchii nie oznacza prawa do narzucenia poufałości. Przejście na ty zmienia charakter relacji między rozmówcami, dlatego powinno zostać zaakceptowane przez obie strony.
e) Odpowiedź wynika bezpośrednio z tekstu poprzedzającego ćwiczenie: „Osoba wyższa rangą może zaproponować przejście na ty”. Zwróć uwagę, że możliwość zaproponowania takiej zmiany nie oznacza prawa do automatycznego zwracania się do drugiej osoby po imieniu. Najpierw musi nastąpić propozycja zmiany formy relacji.