Zadanie Wprowadzające - strona 251
Zadanie
Rozwiązanie
Język może pełnić różne funkcje, zależnie od celu wypowiedzi. Można wyróżnić między innymi funkcję:
informacyjną – służy przekazywaniu wiadomości o rzeczywistości;
ekspresywną – pozwala nadawcy wyrażać emocje, uczucia i oceny;
impresywną – ma skłonić odbiorcę do określonego działania;
poetycką – kieruje uwagę na sposób ukształtowania samego komunikatu;
fatyczną – służy nawiązaniu, podtrzymaniu lub zakończeniu kontaktu;
metajęzykową – pozwala mówić o samym języku;
magiczną – opiera się na przekonaniu, że wypowiadane słowa mogą wpływać na rzeczywistość i powodować określone skutki.
Przykładami tekstów, w których szczególnie wyraźnie ujawnia się funkcja magiczna, mogą być:
zaklęcia, np. formuły mające sprowadzić szczęście lub odwrócić nieszczęście;
klątwy i przekleństwa;
błogosławieństwa;
życzenia, np. „Niech ci się szczęści”;
formuły obecne w obrzędach i rytuałach;
przysięgi lub uroczyste przyrzeczenia, jeśli wypowiadanym słowom przypisuje się moc ustanawiania nowej sytuacji.
Etykieta językowa to zbiór przyjętych w danej społeczności wzorów językowych zachowań grzecznościowych, przyporządkowanych określonym sytuacjom. Obejmuje m.in. sposoby powitania i pożegnania, podziękowania, przepraszania, składania gratulacji oraz zwracania się do innych osób.
Wyjaśnienie
Zwróć szczególną uwagę na funkcję magiczną, ponieważ właśnie z nią związany jest rozpoczynający się rozdział o tabu językowym. Tekst na stronie 251 wyjaśnia, że pierwotne tabu wynikało z wiary, iż niektórych słów nie wolno wypowiadać, ponieważ samo ich użycie może sprowadzić nieszczęście. Współcześnie ślady takiego myślenia można dostrzec m.in. w unikaniu bezpośredniego mówienia o chorobie, śmierci czy starości i zastępowaniu niektórych określeń eufemizmami.