Aby wykonać to zadanie, należy najpierw przeprowadzić w klasie rozmowę, która dotyczy stosowności wypowiedzi. Rozmowa powinna być poprzedzona odpowiednimi przygotowaniami i poprawnie zorganizowana:

a) Rozważ, czy we współczesnym świecie warto mówić stosownie.

b) Rozważ, czy internet wpływa na niewłaściwe i niedopasowane do sytuacji wypowiedzi młodzieży.

a) Zwróć uwagę, że stosowność wypowiedzi nie oznacza posługiwania się zawsze językiem oficjalnym. Polega na dopasowaniu sposobu mówienia do sytuacji, odbiorcy i celu komunikacji. Można więc argumentować, że jest ona potrzebna również we współczesnym świecie.

Warto podkreślić kilka kwestii:

• stosowny język ułatwia komunikację, ponieważ odbiorca otrzymuje wypowiedź dostosowaną do sytuacji;
• świadczy o szacunku wobec rozmówcy – szczególnego znaczenia nabiera to w sytuacjach oficjalnych, podczas rozmowy z osobą starszą, nauczycielem czy pracodawcą;
• pozwala uniknąć nieporozumień i niezamierzonego urażenia odbiorcy;
• wpływa na wiarygodność nadawcy – niestosowny żart, nadmierna poufałość czy wulgarność mogą sprawić, że nawet rzeczowa wypowiedź zostanie źle odebrana;
• umiejętność zmiany sposobu mówienia zależnie od sytuacji świadczy o wysokiej kompetencji językowej.

Można wykorzystać przykład analizowany przez Jana Miodka. Porównanie sytuacji drużyny piłkarskiej do losu Żydów podczas okupacji jest niestosowne nie dlatego, że samo porównanie jest niepoprawne językowo, lecz dlatego, że błahy problem sportowy zostaje zestawiony z tragedią historyczną. Pokazuje to, że znaczenie wypowiedzi zależy także od jej kontekstu.

Warto jednak zauważyć, że normy stosowności nie są niezmienne. Inaczej rozmawia się ze znajomymi, inaczej podczas lekcji, a jeszcze inaczej w oficjalnym wystąpieniu. Stosowność nie powinna więc oznaczać sztywności języka, lecz umiejętność świadomego dostosowywania go do okoliczności.

Wniosek może być następujący: we współczesnym świecie warto mówić stosownie właśnie dlatego, że funkcjonujemy w wielu różnych sytuacjach komunikacyjnych. Im bardziej są one zróżnicowane, tym ważniejsza staje się umiejętność świadomego wyboru odpowiedniego języka.

b) Zwróć uwagę, że internet rzeczywiście może sprzyjać powstawaniu wypowiedzi niestosownych, ale nie należy uznawać go za jedyną przyczynę tego zjawiska.

Argumentując, że internet ma taki wpływ, można wskazać:

• komunikacja internetowa często skraca dystans między rozmówcami, dlatego język potoczny przenika do sytuacji, w których wcześniej oczekiwano stylu bardziej oficjalnego;
• anonimowość lub poczucie anonimowości może zmniejszać odpowiedzialność za słowo i sprzyjać agresji językowej;
• szybkość komunikacji powoduje, że użytkownicy często publikują wypowiedzi bez zastanowienia się nad ich możliwym odbiorem;
• język mediów społecznościowych opiera się często na skrótach, memach, ironii i wyrazistych emocjach, które mogą być niewłaściwie odczytane poza pierwotnym kontekstem;
• częsty kontakt z wulgaryzmami, agresywnym językiem czy bardzo potocnymi formami może prowadzić do przenoszenia ich do innych sytuacji komunikacyjnych.

Warto jednak przedstawić także argument przeciwny. Internet sam w sobie nie powoduje niestosowności. Jest przestrzenią, w której funkcjonuje wiele różnych odmian języka – od bardzo potocznych komentarzy po oficjalne strony instytucji, wykłady czy publikacje naukowe. Problem pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy użytkownik nie potrafi rozpoznać sytuacji komunikacyjnej i zastosować odpowiedniego rejestru.

Można podać przykład ucznia przyzwyczajonego do komunikatorów, który rozpoczyna oficjalną wiadomość do nauczyciela od „Hej” albo używa sformułowania „nie ogarniam tego zadania”. Te same zwroty mogą być całkowicie stosowne w rozmowie z kolegą, a niestosowne w bardziej formalnym kontakcie.

Wniosek warto więc zniuansować: internet może zwiększać częstotliwość kontaktu z potocznym, skrótowym i emocjonalnym językiem, ale ostatecznie o stosowności wypowiedzi decyduje kompetencja użytkownika – przede wszystkim jego zdolność rozpoznania sytuacji, odbiorcy i celu komunikacji.