W okresie przed soborem trydenckim istniała potrzeba przeprowadzenia reform w Kościele, zarówno na poziomie doktrynalnym, jak i administracyjnym. Wzrastające wyzwania, takie jak reformacja protestancka, która rozpoczęła się w XVI wieku, wprowadziła wiele nowych nauk i praktyk religijnych, które zakwestionowały niektóre aspekty katolickiej doktryny i praktyki. Kwestie moralnościduchowieństwa i potrzeba większej jedności wewnątrz Kościoła, skłoniły papieża do zwołania soboru jako odpowiedzi na te wydarzenia, w celu zdefiniowania i utrzymania katolickiej doktryny, eliminacji herezji i umocnienia pozycji papiestwa w Europie.
Sobór trydencki podjął również wysiłki w celu unowocześnienia praktyk liturgicznych i standaryzacji obrzędów sakramentalnych. Miało to na celu zapewnienie większej jedności w modlitwie i nabożeństwach oraz umocnienie ducha wspólnoty. Podjął on także działania mające na celu zwalczenie nadużyć finansowych i korupcji w Kościele, takich jak symonia (sprzedaż odpustów) i nepotyzm. Było to istotne dla przywrócenia zaufania do Kościoła i oczyszczenia jego wizerunku.
Przyczyny te skłoniły papieża Pawła III do zwołania soboru trydenckiego w 1545 roku. Celem soboru było przeprowadzenie reform w Kościele katolickim, uporządkowanie doktryny i praktyk oraz odpowiedź na wyzwania związane z reformacją protestancką.