Gdańsk pełnił kluczową rolę w życiu gospodarczym dawnej Rzeczypospolitej, będąc głównym portem i centrum handlu. Jego położenie na ujściu Wisły, najważniejszego szlaku handlowego, umożliwiało transport towarów z głębi kraju na zachód Europy. Gdańsk był więc nie tylko bramą, przez którą towary opuszczały Rzeczpospolitą, ale także ważnym ośrodkiem przeładunkowym, gdzie towary były przekazywane do dalszego transportu. Miało to ogromne znaczenie dla ekonomii kraju, przyczyniając się do rozwoju wielu miast leżących wzdłuż Wisły, takich jak Sandomierz, Warszawa, Płock, Toruń, Bydgoszcz, Grudziądz i oczywiście sam Gdańsk.
Znaczenie Wisły jako szlaku transportowego towarów masowych rosło od XIV wieku, osiągając swoje apogeum w XVII wieku. W tym czasie Wisła była główną drogą wodną kraju, a Gdańsk był jej najważniejszym portem. W 1618 roku, w porcie gdańskim zanotowano najwyższe ilości spławianych dolną Wisłą towarów, takich jak zboże, drewno, potaż i smoła drzewna. Właśnie w tym okresie Polska była nazywana "spichlerzem Europy”.
W latach 1740–1796 do portu gdańskiego wpływało około 1000 statków wiślanych rocznie, co pokazuje skalę prowadzonej przez miasto działalności handlowej. Wszystko to sprawiało, że Gdańsk był nie tylko najważniejszym miastem handlowym Rzeczypospolitej, ale także jednym z najważniejszych ośrodków handlowych w całej Europie.