Argumenty „za” zawarciem unii:
· Unia polsko-litewska umożliwiła obu krajom skoordynowanie swoich sił w celu obronyprzedzewnętrznymi zagrożeniami, takimi jak ekspansja Moskwy. Wspólne siły zbrojne mogły skuteczniej przeciwstawić się potencjalnym agresorom.
· Unia pozwoliła zarówno Polsce, jak i Litwie na zwiększenie swojego wpływu w regionie. Wspólnie, oba kraje były w stanie odgrywać większą rolę na arenie międzynarodowej.
· Unia polsko-litewska umożliwiła integrację gospodarczą obu krajów, co mogło przynieść korzyści w postaci wzrostu handlowego i gospodarczego.
Argumenty „przeciw” zawarciu unii:
· Zawarcie unii mogło oznaczać utratę pewnej części suwerenności zarówno dla Polski, jak i Litwy. Decyzje musiały być podejmowane wspólnie, co mogło prowadzić do konfliktów i kompromisów.
· Różnice między Polską a Litwą mogły prowadzić do napięć i konfliktów, a także polonizacjiLitwinów.
· Na mocy unii do Korony przyłączone zostały duże obszary południowej części Litwy, które stały się miejscem ekspansji gospodarczej polskiej magnaterii, mającej tam liczne folwarki.
Unia Lubelska, będąc unią realną, dążyła do zacieśnienia związków pomiędzy krajami składowymi Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Akt ten utworzył wspólne instytucje rządowe dla obu państw, które miały reprezentować ich interesy oraz zapewniać udział w sprawowaniu władzy. Na mocy jej postanowień powstał wspólny sejm dla Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Dzięki temu stany sejmujące z obu krajów miała możliwość uczestniczenia w podejmowaniu decyzji dotyczących państwa, gospodarki, skarbu, armii oraz wpływania na jego politykę zagraniczną.