Unia lubelska przewidywała powstanie jednego państwa federalnego stworzone z Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, które miały dzielić jednego władcę, sejm i senat. Władca miał być obierany w Koronie na sejmie elekcyjnym, zaprzysięgany na sejmie konwokacyjnym, a następnie koronowany w Krakowie na króla Polski i wielkiego księcia litewskiego. Warunkiem przekazania mu władzy miało być zaprzysiężenie artykułów henrykowskich.
Unia lubelska zakładała wzajemną obronę obu państw w przypadku ataku zewnętrznego. Szlachta otrzymała gwarancję równości praw. Oznaczało to, że litewscy herbowi zostali zrównani z polską szlachtą, która wcześniej cieszyła się znacznie większymi przywilejami. W wyniku tej zmiany wzrosło znaczenie i wpływ obu grup na władzę w Rzeczypospolitej, co umacniało ich pozycję społeczną i polityczną.