W wyniku powstawania folwarków i zjawiska koncentracji własności ziemskiej w rękach wielkich rodów magnackich doszło do pauperyzacji politycznej i gospodarczej średniej szlachty. Stan ten pozwolił bogatym magnatom wykorzystywać majątki w celu pozyskania stronników, którzy w zamian za pomoc finansową oddawali swe głosy na obradach sejmowych. W ten sposób wokół wielkich rodów tworzyły się skupiska uboższej szlachty, które nazywamy fakcjami.
Rzeczpospolita Obojga Narodów została formalnie ustanowiona w 1569 roku przez unię lubelską, która połączyła Koronę Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie w jedno państwo. Akt ten był wynikiem wcześniejszych unii personalnych i dynastycznych, które stopniowo integrowały oba kraje.