· Wzrost liczby ludności i urbanizacja: Pod koniec XV wieku i w XVI stuleciu liczba ludności gwałtownie wzrosła, zwłaszcza w ośrodkach portowo-handlowych i miastach będących centrami władzy i administracji. Lokalna produkcja nie była już w stanie zaspokoić potrzeb rosnącej populacji, co wymagało sprowadzania żywności i surowców z odległych rejonów. To doprowadziło do podziału Europy na strefę rzemiosła i handlu oraz strefę produkcji surowców i żywności, co sprzyjało rozbudowie folwarków.
· Dostępność ziem wchodzącychw skład tzw. rezerwy pańskiej
· Rewolucja cen: Szlachta, chcąc zapobiec spadkowi swoich dochodów, podejmowała różne formy aktywności gospodarczej, w tym zakładanie i rozwój folwarków.
· Przemiany w gospodarce miejskiej i rolnictwie: W XVI wieku doszło do wytworzenia się dualizmu gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej. W folwarkach na Śląsku zajmowano się zyskowną gospodarką rybną, a na Mazowszu i na Litwie rozwijano gospodarkę leśną.
· Prawo: konstytucje sejmowe zabroniły mieszczanom najpierw kupna majątków ziemskich, a później ich posiadania – należało je odsprzedać przedstawicielom szlachty
· Poddaństwo chłopów: Szlachta dążyła do zatrzymania jak największej liczby chłopów na wsi i ograniczenia ich wychodźstwa do miasta (przywiązanie chłopów do ziemi) Od liczby pracowników zależała bowiem wydajność folwarku. Ponadto stosowano zobowiązano ich do pańszczyzny.
