Wyjaśnij sens dwóch ostatnich strof. Wskaż, czy śmierci został nadany sens sakralny, czy też Broniewski przedstawił ją jako bezsensowną.
Słowa „Słuchaj, Jezu, słuchaj, Ryfka, Sie Juden, / za koronę cierniową, na te włosy rude, / za to, żeście nadzy, za to, żeśmy winni, / obojeście umrzeć powinni. / I ozwało się Alleluja w Galilei, / i oboje anieleli po kolei, / potem salwa rozległa się głucha… / Słuchaj dzieweczko!… Ona nie słucha…” podkreślają bezsensowność śmierci Ryfki i Jezusa. Oskarżenia esesmanów nie mają w sobie konkretnych zarzutów, ponieważ bohaterowie nie są niczemu winni. Ryfka symbolizowała niewinnych ludzi, którzy zginęli przez okrucieństwo wojny. Chrystus odnosił się do holokaustu i niemal całkowitego wyniszczenia Żydów. Żadna z tych śmierci nie była wzniosła ani potrzebna – równie dobrze można byłoby ich uniknąć. Pomimo biblijnych nawiązań zabójstwo bohaterów nie zyskało sakralnego przesłania, a jedynie podkreślono absurd ich śmierci.
Broniewski w dwóch ostatnich strofach podkreślił absurd śmierci bohaterów. Zobrazował piekło II wojny światowej, podczas której ginęli zupełnie niewinni ludzie. Ryfka symbolizowała ludzi, którzy nie potrafili radzić sobie z traumatycznymi przeżyciami. Postać Jezusa to symbol holokaustu i tragedii milionów Żydów.
Ćwiczenie 1.
25Zadanie 1.
53Zadanie 2.
53Zadanie 1.
220Zadanie 9.
220Ćwiczenie 2.
222