Porównaj fotografię Marilyn Monroe autorstwa Gene’a Kormana z Dyptykiem Marilyn Andy’ego Warhola. Wyjaśnij, jak wskazane elementy (kadr, kolor, kompozycja, kontrasty i wielkość dzieła) wpłynęły na stworzenie pop-artowego wizerunku aktorki.
Sposób wykadrowania portretu w obu przypadkach koncentruje się na twarzy aktorki, jednak Warhol dodatkowo silnie ją upraszcza i powiela, redukując tło i szczegóły. Zbliżenie twarzy sprawia, że wizerunek staje się znakiem-ikoną, a nie indywidualnym portretem konkretnej osoby. Kolor w Dyptyku Marilyn odgrywa kluczową rolę. W części barwnej zastosowano jaskrawe, nienaturalne kolory, które nadają wizerunkowi charakter plakatu lub reklamy. W części czarno-białej, zanikającej i rozmazanej, kolor zostaje usunięty, co przywołuje skojarzenia ze śmiercią, przemijaniem i utratą blasku. Zestawienie koloru i jego braku podkreśla rozdźwięk między medialnym wizerunkiem a ludzkim losem. Dwudzielna kompozycja nawiązuje do form sakralnych (dyptyku ołtarzowego). W ten sposób Warhol nadaje wizerunkowi Marilyn rangę współczesnej ikony, niemal świętej kultury masowej. Jednocześnie pokazuje, że kult gwiazdy zastępuje dawną religijność. Kontrasty – zwłaszcza między intensywną, powtarzaną kolorową częścią a stopniowo zanikającą czarno-białą – budują napięcie. Podkreślają mechaniczność powielania wizerunku oraz zestawiają sławę i konsumpcyjny blask z przemijaniem i śmiercią. Duże rozmiary dyptyku wzmacniają efekt oddziaływania. Monumentalność dzieła sprawia, że widz konfrontuje się z masowo powielonym wizerunkiem, który dominuje przestrzeń, podobnie jak kultura masowa dominuje współczesne życie.
1. Porównaj sposób przedstawienia twarzy na fotografii i w dyptyku – zwróć uwagę na kadr i uproszczenie formy.
2. Dostrzeż różnice w użyciu koloru oraz znaczenie części czarno-białej.
3. Zauważ, że dwudzielna kompozycja przypomina ołtarzowy dyptyk i nadaje dziełu symboliczny charakter.
4. Przeanalizuj kontrasty barwne i znaczeniowe (życie – śmierć, blask – zanikanie).
5. Zwróć uwagę na skalę dzieła i wyjaśnij, jak jego wielkość wpływa na odbiór i podkreśla masowy charakter kultury.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421