W tym zadaniu musisz wskazać fragmenty „Traktatu moralnego”, w których pojawia się ironia, oraz wyjaśnić, jaki jest jej sens i cel. Zastanów się, wobec kogo lub czego jest skierowana i jaki efekt wywołuje.
Ironia pojawia się przede wszystkim w określeniu „tak zwany świat pokoju”, które podważa wartość powojennej rzeczywistości. Podmiot sugeruje, że pokój nie przyniósł prawdziwego ładu moralnego, lecz nowe formy zniewolenia i zakłamania. Ironia widoczna jest także w opisie ludzi, którzy „wołają: lud, a szepczą: miazga”, „wołają: naród, szepczą: gie”. Zestawienie patetycznych haseł z trywialnym, cynicznym językiem demaskuje fałsz ideologii i oportunizm. Funkcją ironii jest obnażenie zakłamania powojennego życia publicznego oraz krytyka konformizmu. Ironia pozwala zdystansować się wobec propagandy i pozorów moralności, a jednocześnie wzmacnia krytyczny charakter utworu.
1. Odszukaj w tekście sformułowania, które brzmią jak pochwała, ale w rzeczywistości mają znaczenie krytyczne.
2. Zinterpretuj wyrażenie „tak zwany świat pokoju” jako podważenie oficjalnej narracji.
3. Przeanalizuj kontrast między wielkimi hasłami a ich rzeczywistym sensem.
4. Określ, wobec jakich postaw skierowana jest ironia – ideologii, propagandy, konformizmu.
5. Sformułuj wniosek, że ironia pełni funkcję demaskatorską i wzmacnia moralny wydźwięk tekstu.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421