Przedstaw główne założenia egzystencjalizmu na podstawie tekstów Sartre’a i Camusa. Wyjaśnij, jaką rolę odgrywają w tej filozofii wolność i odpowiedzialność człowieka, oraz odwołaj się do Mitu Syzyfa.
Najważniejszym postulatem filozofii egzystencjalnej jest przekonanie, że egzystencja poprzedza istotę. Oznacza to, że człowiek najpierw istnieje, a dopiero później kształtuje siebie poprzez swoje wybory. Nie ma z góry ustalonej natury ani przeznaczenia, dlatego jest całkowicie odpowiedzialny za to, kim się staje. Sartre podkreśla, że człowiek jest „skazany na wolność”. Wolność jest nieodłącznym elementem ludzkiego istnienia, ponieważ nie możemy nie wybierać. Każda decyzja tworzy obraz człowieczeństwa, dlatego jesteśmy odpowiedzialni nie tylko za siebie, lecz także za innych. Wolność stanowi podstawę wszelkich wartości, gdyż to człowiek je ustanawia poprzez swoje czyny. Camus z kolei akcentuje doświadczenie absurdu, czyli konflikt między ludzką potrzebą sensu a milczeniem świata. W Micie Syzyfa pokazuje postawę człowieka, który mimo bezsensu sytuacji nie poddaje się rozpaczy. Syzyf, świadomy swojej doli, wybiera bunt i akceptację losu. U Camusa wolność polega na świadomym przyjęciu własnego losu i trwaniu w buncie wobec absurdu. Odpowiedzialność wyraża się w wierności sobie i w niezgodzie na niesprawiedliwość. W twórczości obu pisarzy wolność i odpowiedzialność są ze sobą nierozerwalnie związane. Człowiek nie może uchylić się od wyboru ani od konsekwencji swoich decyzji. Egzystencjalizm ukazuje człowieka jako istotę samotną wobec świata, ale zdolną do nadawania sensu własnemu życiu poprzez świadome działanie.
1. Zwróć uwagę na tezę Sartre’a, że egzystencja poprzedza istotę.
2. Dostrzeż, że wolność u Sartre’a oznacza konieczność nieustannego wyboru.
3. Zauważ, że Camus opisuje doświadczenie absurdu i postawę buntu.
4. Połącz postać Syzyfa z ideą świadomego trwania mimo bezsensu sytuacji.
5. Wykaż, że w obu koncepcjach wolność zawsze łączy się z odpowiedzialnością za siebie i innych.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421