Porównaj, jak ksiądz Paneloux wyjaśnia pochodzenie zła w pierwszym i w drugim kazaniu oraz wskaż przyczynę zmiany jego stanowiska.
W pierwszym kazaniu ksiądz Paneloux przedstawia zło jako karę zesłaną przez Boga za grzechy ludzi. Dżuma jest w jego ujęciu narzędziem boskiej sprawiedliwości. Zło ma więc jasno określone źródło – jest wynikiem ludzkiej winy i stanowi wyraz Bożego sądu nad grzesznikami. Duchowny mówi w tonie pewnym i oskarżycielskim, nie dopuszczając wątpliwości co do sensu cierpienia. W drugim kazaniu jego pogląd ulega zmianie. Po doświadczeniu śmierci niewinnego dziecka nie interpretuje już zła wyłącznie jako kary za grzechy. Zło staje się tajemnicą, której człowiek nie jest w stanie w pełni zrozumieć. Paneloux nie neguje istnienia Boga ani sensu wiary, ale podkreśla konieczność całkowitego zawierzenia, nawet jeśli cierpienie wydaje się niesprawiedliwe. Zło nie zostaje już jednoznacznie wyjaśnione – zostaje przyjęte jako element Bożego planu przekraczający ludzki rozum. Powodem zmiany postawy duchownego było doświadczenie śmierci niewinnego dziecka, które podważyło jego wcześniejsze przekonanie, że zaraza jest wyłącznie sprawiedliwą karą za grzechy. Konfrontacja z cierpieniem niewinnych zmusiła go do głębszej refleksji nad istotą zła i nad granicami ludzkiego rozumienia.
1. Zauważ, że w pierwszym kazaniu zło jest interpretowane jako kara za grzechy.
2. Wskaż, że w drugim kazaniu zło staje się tajemnicą, której nie można jednoznacznie wyjaśnić.
3. Porównaj ton wypowiedzi duchownego – od pewności do refleksyjności.
4. Podkreśl znaczenie śmierci niewinnego dziecka jako momentu przełomowego.
5. Wyciągnij wniosek, że zmiana postawy wynika z konfrontacji teorii z realnym cierpieniem.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421