W tym zadaniu musisz porównać obraz Berdyczowa w eseju Stempowskiego z przedstawieniem przestrzeni dzieciństwa w „Dolinie Issy” Miłosza. Zwróć uwagę na sposób kreowania miejsca, ton wypowiedzi oraz funkcję wspomnień.
Wspomnienie Berdyczowa u Stempowskiego ma charakter refleksyjny i historiozoficzny. Autor opisuje miasto jako przestrzeń wielokulturową, zróżnicowaną społecznie, żyjącą spokojnym rytmem prowincji, ale jednocześnie poddaną wpływom wielkiej historii. Epizod rewolucyjny ukazuje kruchość dawnego porządku i rozpad ustalonych hierarchii. Berdyczów staje się symbolem przemijającego świata i znakiem głębokich przemian cywilizacyjnych. Ton wypowiedzi jest zdystansowany, analityczny, podporządkowany refleksji nad losem Europy. W „Dolinie Issy” Miłosz przedstawia przestrzeń dzieciństwa jako świat harmonii, bliskości natury i zakorzenienia w tradycji. Dom dziadków, rzeka, aleja lipowa, sadzawka i cmentarz tworzą zamknięty, bezpieczny mikroświat. Opisy są zmysłowe i nasycone szczegółem, a przyroda współtworzy duchowy rozwój bohatera. Scena wyjazdu Tomasza nadaje tej przestrzeni wymiar utraty i przejścia w dorosłość. Miejsce dzieciństwa zostaje utrwalone w pamięci jako kraina utracona. Oba obrazy łączy perspektywa oddalenia oraz świadomość końca dawnego świata. Zarówno Berdyczów, jak i dolina Issy są przywoływane z dystansu i nabierają znaczenia symbolicznego. Różnica polega na tonie i celu przedstawienia. U Stempowskiego dominuje analiza historyczna i refleksja nad rozpadem Europy, u Miłosza silniejsza jest emocjonalna więź z miejscem oraz próba ocalenia świata dzieciństwa w pamięci.
1. Scharakteryzuj Berdyczów jako przestrzeń historycznej refleksji.
2. Opisz dolinę Issy jako świat dzieciństwa i harmonii z naturą.
3. Wskaż wspólny motyw oddalenia i utraty.
4. Podkreśl różnicę tonu: analityczny u Stempowskiego, bardziej liryczny u Miłosza.
5. Sformułuj wniosek porównawczy dotyczący funkcji pamięci w obu tekstach.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421