Wskaż w wierszu W Warszawie Czesława Miłosza fragmenty zapisane w czasie przeszłym i wyjaśnij funkcję ich użycia.
Czas przeszły pojawia się w następujących fragmentach:
„Przysięgałeś, że nigdy nie będziesz
Płaczką żałobną.
Przysięgałeś, że nigdy nie dotkniesz
Ran wielkich swego narodu…”
oraz:
„Nie chciałem kochać tak,
Nie było to moim zamiarem.
Nie chciałem litować się tak,
Nie było to moim zamiarem.”
a także:
„Miało być wesele
Czynów, myśli i ciała, pieśni, uczt.”
Użycie czasu przeszłego podkreśla kontrast między dawnymi przekonaniami i planami podmiotu lirycznego a obecną rzeczywistością zniszczonej Warszawy. Przypomina o wcześniejszych obietnicach i marzeniach, które zostały zweryfikowane przez tragedię wojny. Zabieg ten uwydatnia dramat wewnętrzny poety – pokazuje, że doświadczenie historyczne zmusiło go do zmiany postawy i przyjęcia roli świadka cierpienia narodu. Czas przeszły wzmacnia ton rozliczenia z samym sobą oraz poczucie utraconych złudzeń.
1. Wyszukaj w tekście formy czasowników w czasie przeszłym, np. „przysięgałeś”, „nie chciałem”, „nie było”, „miało być”.
2. Przytocz dokładnie wersy, w których te formy występują.
3. Zastanów się, do jakich wcześniejszych przekonań i planów odwołuje się podmiot liryczny.
4. Zwróć uwagę na kontrast między przeszłością a teraźniejszością ruin.
5. Wyjaśnij, że zabieg ten podkreśla dramat wewnętrzny poety i zmianę jego postawy wobec historii.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421