Wyjaśnij znaczenie słów litanii przekształconej przez Martę w analizowanym fragmencie.
Marta parafrazuje słowa tradycyjnej litanii: „Od powietrza, głodu, ognia i… pokoju, wybaw nas, Panie”. W oryginalnej formule modlitwa dotyczy zagrożeń związanych z wojną i klęskami, natomiast Marta zastępuje jedno z nich słowem „pokój”. W jej wypowiedzi „pokój” oznacza czas sowieckiej okupacji – pozorny brak wojny, który w rzeczywistości przynosi terror, deportacje i zniewolenie. Parafraza ma więc charakter ironiczny i tragiczny zarazem: bohaterka modli się nie o zachowanie pokoju, lecz o wybawienie od niego, ponieważ „pokój” pod rządami totalitarnej władzy jest dla niej formą cierpienia i zagrożenia.
1. Zwróć uwagę, że Marta świadomie przekształca znaną formułę modlitwy, zmieniając jej sens.
2. Dostrzeż, że słowo „pokój” zostaje użyte ironicznie – nie oznacza bezpieczeństwa, lecz opresję.
3. Zauważ, że wypowiedź ujawnia rozpacz i poczucie beznadziei bohaterki wobec rzeczywistości okupacyjnej.
4. Podkreśl paradoks sytuacji – wojna jawi się jako możliwa szansa na zmianę, a pokój jako źródło cierpienia.
5. Zinterpretuj słowa Marty jako wyraz dramatycznego odwrócenia tradycyjnych wartości i pojęć w świecie zniewolonym przez totalitaryzm.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421