W tym zadaniu musisz wypisać cechy młodości, które wymienia podmiot liryczny w drugiej i trzeciej strofie wiersza „Lament”. Następnie porównaj je z powtarzanym wyznaniem „nie jestem młody” i wyjaśnij, jaki efekt artystyczny oraz znaczeniowy powstaje z takiego zestawienia.
Atrybuty młodości wymienione przez podmiot liryczny to smukłość ciała, tkliwa biel szyi, jasność otwartego czoła, puch nad słodką wargą, śmiech cherubiński, elastyczny krok, niewinność, czystość, słabość, kruchość i prostota. Są to cechy kojarzone z młodością, świeżością, delikatnością i niewinnością. Jednak podmiot liryczny dwukrotnie podkreśla: „nie jestem młody”. Powstaje wyraźny kontrast między jego wyglądem zewnętrznym a stanem wewnętrznym. Mimo młodego wieku i fizycznych oznak młodości bohater czuje się wewnętrznie stary, doświadczony i moralnie naznaczony przez wojnę. Efektem takiego zestawienia jest podkreślenie tragizmu sytuacji, gdyż wojna odebrała mu prawdziwą młodość. Zewnętrzna niewinność pozostaje w sprzeczności z doświadczeniem przemocy i winy.
1. Odczytaj dokładnie drugą i trzecią strofę i wypisz wszystkie określenia opisujące wygląd oraz cechy młodego człowieka.
2. Połącz te określenia z tradycyjnym wyobrażeniem młodości jako czasu niewinności i czystości.
3. Zestaw te cechy z powtarzanym wyznaniem „nie jestem młody”.
4. Porównaj wygląd zewnętrzny bohatera z jego doświadczeniami wojennymi, które ujawnia w dalszej części utworu.
5. Sformułuj wniosek, że kontrast między młodym ciałem a „starą” psychiką podkreśla dramat pokolenia okaleczonego przez wojnę.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421