W tym zadaniu musisz wyjaśnić sens wypowiedzi Różewicza o kryzysie religii, sztuki i etyki po II wojnie światowej. Następnie pokaż, w jaki sposób omawiane wiersze („Ocalony”, „Lament”, „Zostawcie nas”) potwierdzają to przekonanie poprzez tematykę, język i sposób przedstawienia świata.
W cytowanej wypowiedzi Różewicz mówi o przełomie roku 1945 jako momencie ostatecznego załamania dotychczasowego systemu wartości. Wojna pokazała, że religia, nauka ani sztuka nie były w stanie zapobiec zbrodniom. Oznacza to kryzys całej cywilizacji oraz utratę wiary w tradycyjne autorytety. Wiersze poety odzwierciedlają to przekonanie na kilku poziomach. W „Ocalonym” widoczny jest rozpad świata wartości – przeciwieństwa takie jak dobro i zło przestają być jednoznaczne. W „Lamencie” pojawia się utrata wiary religijnej („nie wierzę w przemianę wody w wino”), co potwierdza kryzys religii. W „Zostawcie nas” ujawnia się poczucie bezsensu i zmęczenia historią, a także brak wiary w możliwość odbudowy świata. Różewicz odrzuca „źródła estetyczne”, czyli tradycyjne piękno i ozdobność poezji. Jego utwory są surowe, pozbawione patosu i rymów. Jednak także etyka – jako fundament świata – została zniszczona przez zbrodnię („umył w nich ręce morderca”). W wierszach widać więc przekonanie, że po wojnie nie można już pisać w dawny sposób ani wierzyć w trwałość moralnych zasad.
1. Wyjaśnij, co oznacza stwierdzenie o końcu pewnej epoki i kryzysie religii, nauki oraz sztuki po 1945 roku.
2. Odnieś te słowa do przykładów z omawianych wierszy, zwłaszcza do motywu utraty wiary i rozpadu wartości.
3. Zinterpretuj surową, oszczędną formę poezji jako świadome odejście od estetyzmu.
4. Połącz motyw „mordercy” z doświadczeniem wojny i moralnym upadkiem człowieka.
5. Sformułuj wniosek, że wiersze Różewicza są poetyckim zapisem kryzysu cywilizacji i utraty dawnych fundamentów kultury.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421