W tym zadaniu musisz porównać sposób przedstawienia problemu pijaństwa w satyrze Krasickiego i w „Traktacie moralnym” Miłosza. Zwróć uwagę na ton wypowiedzi, cel utworów oraz znaczenie, jakie nadają temu zjawisku obaj autorzy.
W satyrze „Pijaństwo” Ignacego Krasickiego problem alkoholizmu ukazany jest w sposób humorystyczny i ironiczny. Autor ośmiesza szlacheckie obyczaje, pokazując pijaństwo jako wadę narodową prowadzącą do kompromitacji, utraty zdrowia i rozsądku. Celem satyry jest moralne pouczenie i napiętnowanie przywary poprzez komizm sytuacyjny oraz przerysowanie. Natomiast w „Traktacie moralnym” Miłosza problem pijaństwa ma wymiar znacznie poważniejszy i tragiczny. Alkohol nie jest tylko wadą obyczajową, lecz symbolem moralnego kryzysu i powojennej degradacji społeczeństwa. Wódka zostaje zestawiona z „dymami zagłady”, co nadaje jej wymiar historyczny i egzystencjalny. Miłosz traktuje pijaństwo jako formę ucieczki od odpowiedzialności i traumatycznej rzeczywistości. U Krasickiego dominuje ton satyryczny i dydaktyczny, u Miłosza z kolei ton refleksyjny i ostrzegawczy. Krasicki piętnuje przywarę społeczną, natomiast Miłosz analizuje głębszy problem moralny i historyczny, widząc w pijaństwie objaw kryzysu cywilizacyjnego.
1. Przypomnij sobie charakter satyry Krasickiego – jej komizm i funkcję moralizatorską.
2. Określ, jak Krasicki przedstawia pijaństwo i jakie skutki tej wady ukazuje.
3. Przeanalizuj fragment „Traktatu moralnego” i zwróć uwagę na powagę oraz symboliczny wymiar zjawiska.
4. Porównaj ton obu utworów – humorystyczny u Krasickiego i tragiczny u Miłosza.
5. Sformułuj wniosek, że choć oba teksty krytykują pijaństwo, różnią się skalą problemu i sposobem jego interpretacji.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421