Wyjaśnij, na czym polega nawiązanie do pogańskiego obrzędu dziadów w wierszu „Przedmowa” Czesława Miłosza i określ jego funkcję w utworze.
Nawiązanie do pogańskiego obrzędu dziadów pojawia się w ostatniej strofie wiersza: „Sypano na mogiły proso albo mak / Żywiąc zlatujących się umarłych – ptaki. / Tę książkę kładę tu dla ciebie, o dawny…”. Obrzęd dziadów polegał na składaniu ofiar z jedzenia, aby nakarmić duchy zmarłych i zapewnić im spokój. Podmiot liryczny nawiązuje do tego zwyczaju, gdy symbolicznie składa swoją książkę na mogile adresata. Poezja staje się odpowiednikiem dawnej ofiary – formą duchowego pokarmu dla zmarłych. Gest ten oznacza próbę pojednania z przeszłością i spłacenia długu wobec tych, których nie udało się ocalić. Funkcją tego nawiązania jest podkreślenie ciągłości tradycji kulturowej oraz ukazanie poezji jako aktu pamięci i odpowiedzialności. Utwór nabiera wymiaru rytualnego. Staje się symbolicznym obrzędem przywołania i uspokojenia duchów przeszłości.
1. Wskaż fragment mówiący o sypaniu prosa i maku na mogiły.
2. Wyjaśnij, na czym polegał obrzęd dziadów w tradycji ludowej.
3. Zinterpretuj książkę jako symboliczną ofiarę składaną zmarłemu.
4. Połącz ten gest z poczuciem winy i potrzebą pojednania.
5. Wyciągnij wniosek, że nawiązanie nadaje utworowi wymiar rytuału pamięci i moralnego rozrachunku.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421