W tym zadaniu musisz porównać sytuację podmiotów lirycznych wierszy „Polska Podziemna” i „Modlitwa polska” Stanisława Balińskiego oraz „Nie ma dla nas ucieczki” i „Kufer” Kazimierza Wierzyńskiego. Określ, w jakiej sytuacji historycznej i życiowej się znajdują oraz jakie emocje im towarzyszą. Wskaż elementy wspólne ich przeżyć i doświadczeń.
Podmioty liryczne wszystkich czterech wierszy znajdują się w sytuacji zagrożenia ojczyzny, wojny lub emigracji, czyli w stanie historycznego kryzysu i utraty stabilizacji. W „Polsce Podziemnej” mówiący identyfikuje się z walczącą, zniewoloną ojczyzną i wyraża gotowość do poświęcenia w imię wolności. W „Modlitwie polskiej” zbiorowy podmiot doświadcza cierpienia i zwraca się do Boga z prośbą o nadzieję. W „Nie ma dla nas ucieczki” pojawia się świadomość tragicznego losu pokolenia skazanego na wygnanie, a w „Kufrze” dominuje osobiste doświadczenie emigracji, bezdomności i nostalgii. Wspólne dla wszystkich podmiotów są silne emocje smutku, bólu, tęsknoty za ojczyzną, poczucia wykorzenienia oraz przekonanie o trudnym, często tragicznym losie Polaków. Łączy je także głębokie przywiązanie do ojczyzny oraz poczucie odpowiedzialności za jej los.
1. Określ sytuację historyczną obecną w utworach jako czas wojny, zniewolenia i emigracji.
2. Wskaż powtarzające się emocje, takie jak smutek, tęsknota i poczucie straty.
3. Porównaj postawę aktywnej walki z doświadczeniem wygnania i bezdomności.
4. Zwróć uwagę na silne utożsamienie podmiotów z ojczyzną.
5. Sformułuj wniosek, że wszystkie wiersze ukazują dramatyczne doświadczenie Polaków związane z utratą wolności i przymusową emigracją.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421