Wyjaśnij, jak wybrani bohaterowie Dżumy rozumieją wolność i odnieś ich postawy do refleksji Walerii Szydłowskiej o wolnej woli i doświadczeniu wyboru.
W Dżumie Alberta Camusa wolność nie oznacza swobody czynienia tego, na co ma się ochotę, lecz zdolność do świadomego wyboru postawy wobec zła. Refleksja Walerii Szydłowskiej podkreśla, że prawdziwy problem wolności pojawia się wtedy, gdy człowiek pyta, czy rzeczywiście chce tego, czego chce, oraz czy sam jest przyczyną swojej decyzji. Dla Ramberta wolność początkowo oznacza możliwość wyjazdu z Oranu i powrotu do ukochanej. Chce realizować własne szczęście. Jednak w momencie wyboru decyduje się zostać w mieście i pomagać w walce z epidemią. Ten wybór pokazuje, że jego wola nie jest zdeterminowana wyłącznie pragnieniem osobistego szczęścia – Rambert podejmuje decyzję wbrew własnym interesom. W ten sposób doświadcza wolnej woli jako aktu odpowiedzialności. Dla doktora Rieux wolność polega na konsekwentnym działaniu mimo świadomości absurdu i nieuchronności śmierci. Nie wybiera wygodnej bierności ani usprawiedliwień religijnych. Jego wolność przejawia się w nieustannym podejmowaniu decyzji, by leczyć i pomagać. Tarrou z kolei rozumie wolność jako możliwość „nie bycia po stronie zarazy”. Uznaje, że każdy człowiek nosi w sobie zło, ale może świadomie wybrać solidarność z ofiarami. Jego dążenie do „świętości bez Boga” jest próbą czystego wyboru dobra. W świetle słów Szydłowskiej bohaterowie Dżumy potwierdzają, że wolność realizuje się w doświadczeniu wyboru – zwłaszcza wtedy, gdy decyzja nie wynika z przymusu ani egoizmu, lecz z wewnętrznej odpowiedzialności.
1. Zauważ, że według Szydłowskiej wolność to nie dowolność, lecz problem wolnej woli.
2. Wskaż momenty wyboru u Ramberta, Rieux i Tarrou.
3. Podkreśl, że ich decyzje nie są całkowicie zdeterminowane sytuacją.
4. Zwróć uwagę, że wolność łączy się z odpowiedzialnością za innych.
5. Wyciągnij wniosek, że w Dżumie wolność polega na świadomym wyborze dobra mimo okoliczności.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421