Porównaj postawę Tukidydesa z postawą „generałów ostatnich wojen” oraz wyjaśnij, jak odnoszą się oni do swoich niepowodzeń wojennych i w jaki sposób o nich mówią.
Tukidydes przyjmuje wobec swojej porażki postawę powściągliwą i rzeczową. Nie próbuje się usprawiedliwiać ani obarczać winą innych, lecz krótko i spokojnie przedstawia fakty. Mówi jedynie, że miał siedem okrętów, była zima i płynął szybko, co pokazuje jego uczciwość oraz gotowość do przyjęcia odpowiedzialności za własne działania. Zupełnie inaczej zachowują się „generałowie ostatnich wojen”. W obliczu niepowodzeń starają się wybielić swoje postępowanie, podkreślają własne bohaterstwo i niewinność, a winę zrzucają na podwładnych, kolegów lub niekorzystne okoliczności. Ich sposób mówienia o porażce jest więc pełen usprawiedliwień i patosu.
1. Zwróć uwagę na fragment dotyczący Tukidydesa i określ jego sposób mówienia o własnej porażce.
2. Zauważ, że historyk opisuje wydarzenie krótko i rzeczowo, bez prób usprawiedliwiania się.
3. Następnie przeanalizuj fragment poświęcony „generałom ostatnich wojen”.
4. Wskaż, że próbują oni tłumaczyć swoje błędy i przerzucać odpowiedzialność na innych.
5. Sformułuj wniosek, że Herbert przeciwstawia godną, klasyczną postawę Tukidydesa postawie współczesnych ludzi unikających odpowiedzialności.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421