W tym zadaniu musisz wyjaśnić, na czym polega wewnętrzne okaleczenie podmiotu lirycznego w wierszu „Lament”. Odpowiedz, jakie przeżycia wojenne go zmieniły, jak sam siebie określa, jakie skutki przyniosły te doświadczenia oraz jak należy rozumieć powtarzające się słowa w zakończeniu utworu.
Okaleczenie podmiotu lirycznego ma charakter moralny i duchowy. Odmieniły go doświadczenia wojenne, tj. udział w zabijaniu, kontakt ze śmiercią i przemocą, życie w świecie krwi i okrucieństwa przez sześć lat wojny. Stał się mordercą i narzędziem w rękach kata. Czuje się pozbawiony podmiotowości, jak bezwolne narzędzie przemocy. Utracił niewinność oraz wiarę w wartości religijne i moralne. Konsekwencją tych doświadczeń jest utrata zdolności przeżywania piękna i duchowości. W wyliczeniu rozpoczynającym ostatnią strofę („nie widziałem ani nieba ani róży, ptaka, gniazda, drzewa, świętego Franciszka, Achillesa i Hektora”) podmiot wskazuje, że został odcięty od natury, kultury, religii i tradycji. Wojna pozbawiła go kontaktu z pięknem, dobrem i światem wartości. Anafora w trzech ostatnich wersach („nie wierzę…”) podkreśla całkowitą utratę wiary. Powtórzenie wzmacnia dramatyzm wypowiedzi i akcentuje kryzys religijny bohatera. Oznacza to odrzucenie podstawowych prawd chrześcijaństwa oraz poczucie duchowej pustki.
1. Przypomnij sobie, jakie wydarzenia z wojny opisuje podmiot i jak wpływają one na jego psychikę.
2. Zinterpretuj określenia „morderca” i „narzędzie” jako wyraz utraty niewinności i podmiotowości.
3. Przeanalizuj wyliczenie w ostatniej strofie i połącz je z utratą kontaktu z naturą, kulturą oraz religią.
4. Odczytaj powtarzające się „nie wierzę” jako anaforę wzmacniającą emocjonalny ton wypowiedzi.
5. Sformułuj wniosek, że okaleczenie bohatera polega na duchowym spustoszeniu, kryzysie wiary i rozpadzie systemu wartości.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421