Porównaj sposób ukazania prześladowań Polaków w powieści „Droga donikąd” oraz w III części „Dziadów”, uwzględniając opinię Jacka Trznadla.
W „Drodze donikąd” prześladowania Polaków ukazane są jako element planowej, systematycznej polityki terroru prowadzonej przez władze sowieckie. Deportacje, sporządzanie ewidencji „wrogiego elementu”, nocne aresztowania i konspiracyjnie przygotowywane akcje pokazują mechanizm totalnej zagłady polskości na kresach. Represje mają charakter administracyjny i bezosobowy, a ich celem jest nie tylko ukaranie jednostek, lecz zniszczenie całej wspólnoty narodowej poprzez wywózki i przesiedlenia. Zgodnie ze słowami Jacka Trznadla, powieść Mackiewicza ukazuje koniec pewnego świata – kresów północnych jako przestrzeni polskiej kultury i historii. W III części „Dziadów” Mickiewicz przedstawia prześladowania Polaków w okresie zaborów rosyjskich, koncentrując się na losie młodzieży więzionej i represjonowanej za działalność patriotyczną. Sceny więzienne, wywózki na Sybir i brutalność carskich władz ukazują cierpienie jednostek, ale jednocześnie podkreślają niezłomność ducha narodowego. W przeciwieństwie do obrazu totalnej zagłady w powieści Mackiewicza, w dramacie romantycznym prześladowania nie prowadzą do unicestwienia polskości, lecz wzmacniają poczucie wspólnoty i mesjanistycznej misji narodu. Oba utwory łączy motyw represji i przemocy wobec Polaków, jednak różni je skala i konsekwencje prześladowań. U Mickiewicza cierpienie ma wymiar heroiczny i duchowy, natomiast u Mackiewicza ma charakter historycznego końca i nieodwracalnej utraty.
1. Wskaż w „Drodze donikąd” konkretne przejawy represji, takie jak deportacje i aresztowania.
2. Zinterpretuj opinię Jacka Trznadla jako podkreślenie ostatecznego zniszczenia kresowej polskości.
3. Przypomnij sceny więzienne i wywózki w III części „Dziadów”.
4. Zauważ różnicę między romantyczną wizją cierpienia a obrazem totalnej zagłady w XX wieku.
5. Sformułuj wniosek o odmiennym charakterze i skutkach prześladowań w obu utworach.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421