W tym zadaniu musisz określić, kim jest osoba mówiąca w wierszu „Lament” oraz opisać sytuację, w jakiej się znajduje. Wyjaśnij, do kogo się zwraca, w jakich okolicznościach przemawia i jaki charakter ma jej wypowiedź.
Podmiot liryczny to dwudziestoletni młody mężczyzna, który przeżył wojnę i brał w niej udział jako żołnierz. Nazywa siebie mordercą i narzędziem w rękach kata, co świadczy o jego poczuciu winy oraz moralnym okaleczeniu. Jest przedstawicielem pokolenia naznaczonego wojną, a więc jest młody wiekiem, ale przedwcześnie doświadczony i pozbawiony złudzeń. Sytuacja liryczna ma charakter wyznania i oskarżenia. Podmiot zwraca się bezpośrednio do różnych grup społecznych: kapłanów, nauczycieli, sędziów, artystów, a także do ojca. Prosi, by go wysłuchano. Jego wypowiedź przypomina spowiedź lub dramatyczny apel. Mówi o utracie niewinności, o popełnionych czynach i o utracie wiary.
1. Określ wiek i doświadczenia bohatera na podstawie jego słów („mam lat dwadzieścia”, „jestem mordercą”).
2. Ustal, do kogo się zwraca, i nazwij te osoby jako przedstawicieli autorytetów moralnych i społecznych.
3. Zinterpretuj formę wypowiedzi jako wyznanie, lament lub spowiedź osoby naznaczonej wojną.
4. Połącz te elementy i wyciągnij wniosek, że sytuacja liryczna ukazuje dramat młodego człowieka, który utracił niewinność i wiarę wskutek wojennych doświadczeń.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421