W tym zadaniu musisz określić, jaki obraz powojennej rzeczywistości przedstawia podmiot liryczny w analizowanych fragmentach „Traktatu moralnego”. Odpowiedz, jakie rady kieruje do adresata oraz jakie środowiska i postawy opisuje, a następnie wyjaśnij, jak je ocenia i dlaczego.
Z analizowanych fragmentów wyłania się obraz rzeczywistości pełnej zakłamania, ideologii, konformizmu i moralnego zagubienia. Świat powojenny nie jest przestrzenią odrodzenia, lecz miejscem manipulacji i pozoru. Osoba mówiąca udziela wskazówek dotyczących postawy moralnej. Zaleca dyscyplinę myślenia, unikanie fałszywych teorii, samodzielność sądu oraz odwagę w działaniu. Ostrzega przed uleganiem zbiorowym emocjom, propagandzie i „komitywie” z ludźmi uwikłanymi w polityczne układy. Podkreśla, że jednostka nie jest całkowicie bezsilna i może wpływać na bieg wydarzeń. Podmiot portretuje przede wszystkim konformistów i ludzi zaangażowanych w polityczne gry. Opisuje tych, którzy publicznie posługują się wielkimi hasłami („lud”, „naród”), a w rzeczywistości kierują się cynizmem i prywatnym interesem. Ocenia ich negatywnie, ponieważ ulegają pozorom, upajają się własną rolą i zdradzają wartości moralne. Uzasadnieniem tej oceny jest sprzeczność między deklaracjami a rzeczywistymi intencjami oraz brak odpowiedzialności za słowo i czyn.
1. Przeanalizuj wskazówki kierowane do adresata i określ, jakiej postawy moralnej oczekuje podmiot liryczny.
2. Zwróć uwagę na metafory i obrazy opisujące rzeczywistość jako niebezpieczną i pełną złudzeń.
3. Wypisz grupy osób przedstawione w tekście, zwłaszcza konformistów i uczestników politycznych układów.
4. Zinterpretuj ich zachowanie poprzez zestawienie publicznych haseł z prywatnym cynizmem.
5. Sformułuj wniosek, że obraz rzeczywistości jest krytyczny i ukazuje świat pozbawiony autentycznych wartości moralnych.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421