W tym zadaniu musisz wyjaśnić, jakie znaczenie ma wstępny fragment eseju opisujący podróż autora z ojcem po Międzymorzu. Określ, czemu służy to wspomnienie oraz jaki obraz rzeczywistości wyłania się z obserwacji młodego Jerzego, zarówno w wymiarze historycznym, jak i społecznym.
Początkowy fragment o podróży z ojcem pełni funkcję wprowadzenia autobiograficznego oraz historycznego. Osobiste wspomnienie staje się punktem wyjścia do refleksji nad rozpadem dawnego porządku Europy po upadku trzech cesarzy. Młody Jerzy obserwuje świat znajdujący się w stanie przejścia. Z jednej strony jeszcze istniejący ład monarchiczny, z drugiej zapowiedź rewolucji, zmian ustrojowych i narodzin nowych idei. Rozmowy dorosłych, przeczucie „gorączki”, niepewność co do przyszłości oraz pytania o nowy kształt Europy tworzą obraz rzeczywistości niestabilnej i pełnej napięcia. Jednocześnie w Berdyczowie widać wielokulturowość i różnorodność społeczną: współistnienie różnych narodowości, wyznań i środowisk. Z perspektywy młodego obserwatora świat wydaje się jednocześnie prowincjonalny i historycznie brzemienny, tj. pozornie spokojny, a zarazem zapowiadający wielkie przemiany.
1. Zwróć uwagę, że podróż ma charakter wspomnienia i wprowadza ton osobisty.
2. Powiąż ją z historycznym momentem upadku dawnych monarchii i końca ustalonego porządku.
3. Wskaż elementy niepokoju i przeczucia zmian obecne w rozmowach i opisach.
4. Zauważ wielokulturowość i zróżnicowanie społeczne Berdyczowa.
5. Sformułuj wniosek, że fragment ten zapowiada główną refleksję eseju o przemianach cywilizacyjnych i kruchości porządku historycznego.
Zadanie 5.
61Zadanie 6.
61Zadanie podsumowujące 3.
69Zadanie 2.
72Zadanie 3.
72Zadanie 4.
112Zadanie 7.
115Zadanie 11.
119Zadanie 5.
127Zadanie 3.
144Zadanie 8.
163Zadanie 1.
193Zadanie 1.
197Zadanie 4.
197Zadanie 6.
204Zadanie 1.
216Zadanie 2.
216Zadanie 1.
234Zadanie 1.
277Zadanie 3.
278Zadanie 2.
340Zadanie podsumowujące 5.
340Zadanie 2.
380Zadanie 1.
382Zadanie 6.
382Zadanie 2.
393Zadanie podsumowujące 6.
406Zadanie 5.
413Zadanie 13.
421